දරුවෙකු වැරදි හැසිරීමක් පෙන්වන විට බොහෝ දෙමාපියන්ගේ පළමු ප්රතිචාරය වන්නේ “දඩුවමක් දීලා හරි හදාගන්න ඕනේ” යන්නයි. නමුත් දරුවෙකුගේ හැසිරීම නිවැරදි කිරීමට භාවිත කරන සෑම ක්රමයක්ම දරුවාගේ යහපතට හේතු නොවේ. දරුවාට ශාරීරික හෝ මානසික වේදනාවක් ඇති කරන දඩුවම්, ඔහුගේ/ඇයගේ වර්ධනයට අහිතකර බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.
ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය (National Child Protection Authority – NCPA) අවධාරණය කරන්නේ දරුවන් සියලු ආකාරයේ හිංසනයෙන් සහ අපයෝජනයෙන් ආරක්ෂා කිරීම අවශ්ය බවයි. දරුවෙකුට ආරක්ෂිත පරිසරයක් ලබා දීම, ආදරය, ගෞරවය සහ නිසි මඟ පෙන්වීම ලබා දීම වැඩිහිටියන්ගේ වගකීමකි.
දඩුවම සහ හිංසනය අතර වෙනස
දරුවෙකුගේ වැරදි හැසිරීමකට ප්රතිචාර දැක්වීමේදී “විනය” සහ “හිංසනය” අතර වෙනස තේරුම් ගැනීම වැදගත්ය.
විනය (Discipline) යනු
- දරුවාට හරි වැරැද්ද තේරුම් ගැනීමට උපකාර කිරීමයි
- වගකීම, සීමා සහ යහපත් හැසිරීම් ඉගැන්වීමයි
- දරුවාගේ වයසට සහ අවබෝධයට ගැලපෙන මඟ පෙන්වීමයි
හිංසනය (Violence) යනු
- දරුවාට ශාරීරික හෝ මානසික හානියක් සිදු කරන ක්රියා වේ
- බිය, වේදනාව හෝ අවමානය මත පදනම් වූ පාලනයකි
දරුවන්ට ශාරීරික දඩුවම් දීමේ අහිතකර බලපෑම්
දරුවෙකුට පහර දීම, තර්ජනය කිරීම හෝ වේදනාකාරී දඩුවම් ලබා දීමෙන්
1. බිය මත පදනම් වූ සම්බන්ධතාවයක් ඇති විය හැක – දරුවා තම වැරදි පිළිගැනීම වෙනුවට වැඩිහිටියන්ගෙන් සැඟවීමට ඉගෙන ගත හැක.
2. ආත්ම විශ්වාසයට බලපෑම් ඇති විය හැක – නිතර අවමන් කිරීම හෝ දෝෂාරෝපණය කිරීමෙන් දරුවා තමන් පිළිබඳ අඩු වටිනාකමක් ඇති බව සිතීමට ඉඩ ඇත.
3. ආක්රමණශීලී හැසිරීම් ඉගෙන ගත හැක – දරුවන් බොහෝවිට වැඩිහිටියන්ගේ ක්රියා අනුකරණය කරති. ගැටලු විසඳීමට බලය භාවිතා කිරීම සාමාන්ය දෙයක් ලෙස ඔවුන් සිතීමට ඉඩ ඇත.
4. දෙමාපිය–දරුවා සම්බන්ධතාවයට හානි විය හැක – ආරක්ෂාව සහ විශ්වාසය මත ගොඩනැගිය යුතු සම්බන්ධතාවය බිය මත පදනම් විය හැක.
දරුවෙකු නිවැරදි කිරීමට භාවිතා කළ හැකි යහපත් ක්රම
- පැහැදිලි නීති සහ සීමා තබන්න
කළ යුතු දේ, නොකළ යුතු දේ, එහි ප්රතිවිපාක දරුවාට කලින්ම පැහැදිලි කරන්න
- දරුවාගේ හැඟීම් තේරුම් ගන්න
දරුවා වැරදි හැසිරීමක් පෙන්වන්නේ ඇයිදැයි සොයා බලන්න. සමහරවිට එය අවධානය අවශ්ය වීමක්, තෙහෙට්ටුවක් හෝ නොතේරුම් ගැනීමක් විය හැක.
- වැරැද්ද ගැන කතා කරන්න
“ඔයා නරක ළමයෙක්” යනුවෙන් දරුවාට චෝදනා කරනවා වෙනුවට, “මේ ක්රියාව හරි නැහැ, අපි එය වෙනස් කරමු” යන ආකාරයෙන් මඟ පෙන්වන්න.
- යහපත් හැසිරීම අගය කරන්න
දරුවා හොඳ දෙයක් කරන විට එය අගය කිරීමෙන් එම හැසිරීම නැවත ඇති වීමට ඉඩ වැඩිය.
කෝපය ඇති වූ විට දෙමාපියන් කළ යුත්තේ කුමක්ද?
දරුවාගේ හැසිරීම නිසා කෝපයක් ඇති වීම සාමාන්ය දෙයක් වුවත්, කෝපයෙන් ක්රියා කිරීමෙන් වැළකීම වැදගත්ය.
- මොහොතකට ඉවත්වී සන්සුන් වන්න
- ගැඹුරු හුස්මක් ගන්න
- දරුවා සමඟ කතා කිරීමට සුදුසු වේලාවක් තෝරාගන්න
- අවශ්ය නම් වෙනත් වැඩිහිටියෙකුගෙන් සහාය ලබාගන්න
දරුවන්ගේ ආරක්ෂාව සෑම විටම ප්රමුඛ කරමු
දරුවෙකු යහපත් පුද්ගලයෙකු බවට පත් වන්නේ බියෙන් නොව, ආදරය, අවබෝධය සහ නිසි මඟ පෙන්වීම තුළිනි. දරුවන්ට හිංසනයෙන් තොර පරිසරයක් ලබා දීම සෑම දෙමාපියෙකුගේම, ගුරුවරයෙකුගේම සහ සමාජයේ සෑම සාමාජිකයෙකුගේම වගකීමකි.
දරුවාගේ වැරැද්ද නිවැරදි කරන්න… දරුවාට හානි නොකරන්න
මූලාශ්ර
ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය (National Child Protection Authority – Sri Lanka) විසින් ප්රකාශිත ළමා ආරක්ෂණ මාර්ගෝපදේශ හා දැනුවත් කිරීමේ කරුණු
එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ සම්මුතිය (UN Convention on the Rights of the Child) හි ළමා ආරක්ෂණ මූලධර්ම
