දරුවෙකුගේ අතට පොතක් දී කියවන්නට පුරුදු කිරීම පමණක් නොවෙයි, දරුවාට ආදරයෙන් ළඟින් හිඳගෙන පොතක් ශබ්ද නඟා කියවා දීමත් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ අනාගතයට කළ හැකි වටිනා ආයෝජනයක්.
බොහෝ දෙමාපියන් සිතන්නේ දරුවාට කියවීමේ හැකියාව ඇති වූ පසුව පොත් කියවීම පුරුදු කළ යුතු බවයි. නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම, දරුවාට තනිවම කියවීමට හැකි වීමටත් පෙර සිටම පොත් කියවා දීම ආරම්භ කළ හැකියි. කුඩා කාලයේ සිටම දරුවාට කතන්දර ඇසීමට අවස්ථාව ලබා දීම, භාෂා හැකියාව, සිතීමේ හැකියාව සහ දෙමාපියන් සමඟ ඇති බැඳීම වර්ධනය කර ගැනීමට උපකාරී වෙනවා.
අපි බලමු, දරුවන්ට ශබ්ද නඟා පොත් කියවා දීමෙන් ලැබෙන වටිනා ප්‍රතිලාභ මොනවාද කියලා.
දරුවා එදිනෙදා ජීවිතයේදී නිතර අසන වචනවලට අමතරව අලුත් වචන රාශියක් කතන්දර හරහා ඉගෙන ගන්නවා.
උදාහරණයක් ලෙස, සතුන් පිළිබඳ කතාවක් අසන දරුවෙකුට සතුන්ගේ නම් පමණක් නොව, ඔවුන්ගේ හැසිරීම්, ජීවත් වන පරිසර සහ විවිධ ක්‍රියා පිළිබඳ වචනත් ඉගෙන ගැනීමට පුළුවන්.
මේ ආකාරයට අලුත් වචන අසන දරුවාට ඒවායේ තේරුම් තේරුම් ගැනීමටත්, පසුව තම අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේදී ඒවා භාවිත කිරීමටත් අවස්ථාව ලැබෙනවා.
කතාවක් අසන විට දරුවාට සිදුවීම් අනුපිළිවෙළ තේරුම් ගැනීමට, චරිත හඳුනා ගැනීමට සහ කතාවේ සිදුවන්නේ කුමක්දැයි මතක තබා ගැනීමට සිදුවෙනවා.
දෙමාපියන්ට පුළුවන් කතාව අතරතුර මෙවැනි ප්‍රශ්න අහන්න.
* “දැන් මොකද වුණේ?”
* “ඔයා හිතන්නේ ඊළඟට මොනවා වෙයිද?”
* “ඒ චරිතය එහෙම කළේ ඇයි කියලා ඔයා හිතනවාද?”
මේ වගේ සරල ප්‍රශ්න මඟින් දරුවාට ඇසූ දේ ගැන සිතන්නත්, තමන්ගේ අදහස් ප්‍රකාශ කරන්නත් අවස්ථාව ලැබෙනවා.
දවස පුරා පාසල් වැඩ, රැකියා සහ ගෙදර වැඩ අතර කාර්යබහුල වන දෙමාපියන්ට දරුවා සමඟ නිදහසේ කාලය ගත කිරීමට ලැබෙන්නේ සීමිත අවස්ථාවන්වලදීයි.
නමුත් දිනපතා මිනිත්තු කිහිපයක් දරුවා ළඟින් හිඳගෙන කතාවක් කියවා දීමෙන් ඔහුට හෝ ඇයට ආදරය, ආරක්ෂාව සහ අවධානය ලැබෙනවා.
විශේෂයෙන්ම නින්දට පෙර කතාවක් කියවා දීම දරුවාට සන්සුන් වීමටත්, දවස අවසානයේ දෙමාපියන් සමඟ සුන්දර මතකයක් ගොඩනඟා ගැනීමටත් උපකාරී වෙනවා.
මෙය පොතක් කියවීමක් පමණක් නොවෙයි. දරුවා සමඟ සම්බන්ධතාව ගොඩනඟා ගන්නා වටිනා කාලයක්.
දෙමාපියන් කතාවක් කියවන ආකාරය අසා සිටින දරුවාට වචන උච්චාරණය කරන ආකාරය, වාක්‍ය ගලා යන ආකාරය සහ ප්‍රශ්න හෝ හැඟීම් ප්‍රකාශ කරන ආකාරය හඳුනා ගැනීමට පුළුවන්.
කතාවක් කියවන විට සුදුසු තැන්වල විරාම ගැනීම, ප්‍රශ්නයක් අසන විට හඬ වෙනස් කිරීම සහ චරිතවල හැඟීම් අනුව හඬ භාවිත කිරීම මඟින් දරුවාගේ අවධානයත් වැඩි කර ගත හැකියි.
කාලයත් සමඟ දරුවාට කියවීමේ රටාව තේරුම් ගැනීමටත්, තමන් කියවන විට වචන අතර සම්බන්ධතාව හඳුනා ගැනීමටත් මෙය උපකාරී වෙනවා.
පොතක ඇති කතාවක් දරුවාට තමන්ගේ ඇස් දෙකෙන් දැක නැති ලෝකයක් සිතින් මවා ගැනීමට අවස්ථාව ලබා දෙනවා.
මුහුද යට ජීවත් වන සතුන්, අභ්‍යවකාශයේ ගමන් කරන අය, අද්භූත වනාන්තර හෝ විවිධ රටවල ජීවත්වන මිනිසුන් පිළිබඳ කතා දරුවාගේ සිත තුළ අලුත් අදහස් ඇති කරනවා.
“ඔයා ඒ කතාවේ චරිතය වුණා නම් මොකද කරන්නේ?” වැනි ප්‍රශ්නයක් ඇසීමෙන් දරුවාට තමන්ගේම අදහස් නිර්මාණය කිරීමටත් අවස්ථාව ලැබෙනවා.
සමහර දරුවන්ට වචන නිවැරදිව කියවීමට, අකුරු හඳුනා ගැනීමට හෝ කියවන දේ තේරුම් ගැනීමට අනෙක් දරුවන්ට වඩා වැඩි කාලයක් අවශ්‍ය විය හැකියි.
එවැනි දරුවෙකුට මුල සිට අග දක්වා තනිවම කියවන්නට බල කිරීම වෙනුවට, වැඩිහිටියෙකු කතාව කියවා දීමෙන් කතාවේ අර්ථය සහ රසය අත්විඳීමට අවස්ථාව ලැබෙනවා.
දරුවා කැමති තැන්වල වචන කිහිපයක් කියවීමට ආරාධනා කිරීමත්, උත්සාහය අගය කිරීමත් වැදගත්.
කියවීමේ අපහසුතා දිගටම පවතිනවා නම්, දරුවාට දොස් පැවරීම වෙනුවට ගුරුවරයා සමඟ සාකච්ඡා කර අවශ්‍ය සහාය ලබා දීම සුදුසුයි.
දරුවාට පොත් කියවා දීමට විශාල කාලයක් හෝ මිල අධික පොත් රාශියක් අවශ්‍ය නැහැ. කුඩා පියවර කිහිපයකින්ම ආරම්භ කළ හැකියි.
1. දිනකට මිනිත්තු 5–10ක් වෙන් කරන්න.
දරුවාගේ වයස සහ අවධානය රඳවාගත හැකි කාලය අනුව කාලය තීරණය කරන්න. දරුවාට වෙහෙසක් දැනෙන විට බලෙන් දිගටම කියවන්න එපා.
2. දරුවා කැමති පොත් තෝරාගන්න.
පින්තූර සහිත පොත්, සුරංගනා කතා, ජනකතා, සතුන් පිළිබඳ පොත් සහ දරුවාගේ වයසට ගැළපෙන කෙටි කතා භාවිත කළ හැකියි. එකම කතාව නැවත නැවත අසන්නට දරුවා කැමති වීමත් සාමාන්‍ය දෙයක්.
3. පින්තූර පෙන්වමින් කතා කරන්න.
පොත කියවා අවසන් වන තෙක් බලා සිටිය යුතු නැහැ. පින්තූර පෙන්වා “මේ කවුද?”, “මෙතැන මොනවාද වෙන්නේ?” වැනි ප්‍රශ්න අසන්න. දරුවාගේ පිළිතුර නිවැරදි නොවුණත් ඔහුගේ අදහසට සවන් දෙන්න.
4. දරුවාටත් සහභාගි වීමට ඉඩ දෙන්න.
හුරුපුරුදු වචන කියන්නට, කතාවේ ඊළඟ සිදුවීම අනුමාන කරන්නට හෝ පින්තූරයක් විස්තර කරන්නට දරුවාට අවස්ථාව දෙන්න. ඔහු සූදානම් වන තරමට පමණක් සහභාගි කර ගන්න.
5. කියවීම විනෝදජනක අත්දැකීමක් කරන්න.
චරිතවලට ගැළපෙන හඬවල් භාවිත කරන්න. සිනහවෙන්, මුහුණේ ඉරියව්වලින් සහ අත් චලනයන්ගෙන් කතාව රසවත් කරන්න. දරුවාට අකුරු වැරදුණා කියා හෝ කතාවට අවධානය නොදුන්නා කියා දොස් පවරන්න එපා.
ඔව්. දරුවාට තනිවම කියවීමට හැකි වන තෙක් බලා සිටිය යුතු නැහැ. කුඩා බිළිඳෙකුට පවා සුදුසු පොත් පෙන්වමින්, පින්තූර ගැන කතා කරමින් සහ සරල කතා කියවා දීමෙන් පොත් සමඟ සුහද සම්බන්ධතාවක් ගොඩනඟා ගත හැකියි.
දරුවාට තවමත් කතා කිරීමට නොහැකි නම්, ඔහු හෝ ඇය පෙන්වන පින්තූර, සිනහව, ශබ්ද සහ වෙනත් ප්‍රතිචාරවලට අවධානය යොමු කරන්න. කියවීමේදී දරුවාගේ සහභාගිත්වය වචනවලින් පමණක් මනින්න එපා.
දරුවාගේ වයසට සහ හැකියාවට ගැළපෙන පොත් තෝරා ගැනීමත්, ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ප්‍රතිචාර අනුව කියවීමේ ආකාරය වෙනස් කිරීමත් වැදගත්.
දරුවාට පොතක් කියවා දීමේ අරමුණ ඔහුට ඉක්මනින් කියවීමට ඉගැන්වීම පමණක් නොවෙයි.
එය දරුවාට අලුත් දේ ඉගෙන ගැනීමට, ලෝකය ගැන ප්‍රශ්න කිරීමට, සිතීමට, පරිකල්පනය කිරීමට සහ වචනවලට ආදරය කිරීමට අවස්ථාව ලබා දීමක්.
අද ඔබ දරුවා වෙනුවෙන් කියවන කුඩා කතාව, හෙට ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ජීවිතයට වටිනා පුරුද්දක් විය හැකියි.
ඒ නිසා අදම ඔබේ දරුවා ළඟින් වාඩි වෙන්න. පොතක් අතට ගන්න. කතාවක් කියවන්න. දරුවා සමඟ ඒ ගැන කතා කරන්න.
මොකද, සමහර සුන්දර ළමා මතක ආරම්භ වෙන්නේ පුංචි පොතක පිටු අතරින්. 
