කාන්තාවන්ගේ යෝනි පෙදෙස අවට කැසීමට හේතු මොනවාද?

මෙය එක් අයෙකුගෙන් තවත් අයෙකුට බෝ විය හැකිද?

කාන්තාවන්ගේ යෝනි පෙදෙස අවට කැසීම ඇති වීමට හේතු මොනවාද? මෙය එක් අයෙකුගෙන් තවත් අයෙකුට බෝ විය හැකිද?

කාන්තාවන් බොහෝ දෙනෙක් ජීවිතයේ යම් අවස්ථාවකදී අත්විඳින අපහසුතාවක් තමයි යෝනි පෙදෙස අවට ඇතිවන කැසීම. ඇතැම් විට මෙය සුළු සමේ ආසාත්මිකතාවක් නිසා ඇති විය හැකි අතර, තවත් අවස්ථාවලදී දිලීර ආසාදනයක්, බැක්ටීරියා ආශ්‍රිත වෙනසක් හෝ ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ආසාදනයක් නිසා ඇති විය හැකියි.

මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇති වූ විට බොහෝ කාන්තාවන්ට ඇතිවන ප්‍රධාන ප්‍රශ්න දෙකක් තිබෙනවා. ඒ තමයි, “මෙයට හේතුව කුමක්ද?” සහ “මෙය මගේ සහකරුට හෝ වෙනත් අයෙකුට බෝ වේවිද?” යන්න.

මේ ප්‍රශ්නවලට නිවැරදි පිළිතුරු දැනගැනීම, අනවශ්‍ය බියෙන් වැළකීමටත් නිසි ප්‍රතිකාර ලබාගැනීමටත් වැදගත් වෙනවා.

1. යෝනි පෙදෙස අවට කැසීම ඇති වීමට බලපාන ප්‍රධාන හේතු

කැන්ඩිඩා දිලීර ආසාදනය (Vaginal Yeast Infection)

යෝනි පෙදෙස අවට කැසීමට බලපාන සුලභ හේතුවක් වන්නේ කැන්ඩිඩා (Candida) නම් දිලීරය අධික ලෙස වර්ධනය වීමයි.

සාමාන්‍යයෙන් මෙම දිලීරය ශරීරයේ කුඩා ප්‍රමාණයකින් පැවතිය හැකි නමුත්, යෝනි පරිසරයේ සමතුලිතතාව වෙනස් වූ විට එය අධික ලෙස වර්ධනය වී රෝග ලක්ෂණ ඇති කළ හැකියි.

පෙනී යා හැකි රෝග ලක්ෂණ

* යෝනි පෙදෙස අවට තද කැසීම සහ දැවිල්ල.

* යෝනි මාර්ගයෙන් ඝන, සුදු පැහැති, කැටි සහිත ශ්‍රාවයක් පිටවීම.

* යෝනි පෙදෙස අවට සම රතු වීම, ඉදිමීම හෝ වේදනාව.

* මුත්‍රා කරන විට හෝ ලිංගික සම්බන්ධතාවයකදී දැවිල්ලක් හෝ වේදනාවක් ඇති වීම.

ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිතය, ගර්භණීභාවය, පාලනය නොකළ දියවැඩියාව සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දුර්වල වීම වැනි කරුණු මෙවැනි ආසාදනයක් ඇති වීමේ අවදානම වැඩි කළ හැකියි.

මෙය බෝ වෙනවාද?

සාමාන්‍ය යෝනි කැන්ඩිඩා ආසාදනය ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝගයක් ලෙස සැලකෙන්නේ නැහැ. එය බොහෝ විට ශරීරයේම පවතින දිලීරය අධික ලෙස වර්ධනය වීම නිසා ඇති වෙනවා. කෙසේ වෙතත්, ඇතැම් අවස්ථාවලදී ලිංගික සම්බන්ධතා සමඟ රෝග ලක්ෂණ හෝ දිලීර සම්ප්‍රේෂණය සම්බන්ධ විය හැකියි.

බැක්ටීරියා වජිනෝසිස් (Bacterial Vaginosis – BV)

යෝනි මාර්ගයේ සාමාන්‍යයෙන් පවතින බැක්ටීරියා අතර සමතුලිතතාව වෙනස් වීම නිසා ඇතිවන තත්ත්වයක් තමයි බැක්ටීරියා වජිනෝසිස්.

මෙය දිලීර ආසාදනයක් නොවන අතර, යෝනි මාර්ගයේ ස්වාභාවික බැක්ටීරියා සමතුලිතතාව වෙනස් වීමක් ලෙස හඳුන්වන්න පුළුවන්.

පෙනී යා හැකි ලක්ෂණ

* සිහින්, සුදු හෝ අළු පැහැති යෝනි ශ්‍රාවයක්.

* මාළු වැනි අප්‍රසන්න ගන්ධයක්, විශේෂයෙන් ලිංගික සම්බන්ධතාවයකින් පසුව.

* ඇතැම් කාන්තාවන්ට සුළු කැසීමක් හෝ දැවිල්ලක්.

මෙම තත්ත්වය ඇති සියලුම කාන්තාවන්ට කැසීම හෝ වෙනත් ලක්ෂණ ඇති වන්නේ නැහැ.

මෙය බෝ වෙනවාද?

BV සාමාන්‍ය ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ආසාදනයක් ලෙස වර්ගීකරණය නොකළත්, ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් සමඟ එහි අවදානම සම්බන්ධ විය හැකියි. ලිංගික සහකරුවන් අතර බැක්ටීරියා හුවමාරුව සහ යෝනි පරිසරයේ වෙනස්කම් මෙයට දායක විය හැකියි. එබැවින් මෙය සරලවම “බෝ නොවන රෝගයක්” ලෙස පැවසීමත් නිවැරදි නැහැ.

ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ආසාදන (STIs)

යෝනි පෙදෙස අවට කැසීම ඇති වීමට ඇතැම් ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ආසාදන ද හේතු විය හැකියි.

උදාහරණ ලෙස:

ට්‍රයිකොමෝනියාසිස් (Trichomoniasis): පරපෝෂිතයෙකු නිසා ඇති වන අතර කැසීම, දැවිල්ල, ගන්ධයක් සහිත ශ්‍රාවයක් හෝ මුත්‍රා කිරීමේදී අපහසුතා ඇති විය හැකියි.

ලිංගික හර්පීස් (Genital Herpes) ලිංගික ප්‍රදේශයේ බිබිලි හෝ තුවාල, දැවිල්ල, වේදනාව සහ ඇතැම් විට මුල් අවධියේ කැසීම ඇති විය හැකියි.

ක්ලැමීඩියා සහ ගොනෝරියා (Chlamydia and Gonorrhoea) බොහෝ විට රෝග ලක්ෂණ නොමැතිව පැවතිය හැකි නමුත් අසාමාන්‍ය ශ්‍රාවයක්, මුත්‍රා කිරීමේදී දැවිල්ලක්, ශ්‍රෝණි ප්‍රදේශයේ වේදනාවක් හෝ ලිංගික සම්බන්ධතාවයෙන් පසු ලේ ගැලීමක් ඇති විය හැකියි.

මෙවැනි ආසාදන ඇති සෑම කෙනෙකුටම කැසීම ඇති වන්නේ නැහැ. එසේම කැසීම පමණක් තිබීමෙන් ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ආසාදනයක් ඇතැයි නිගමනය කළ නොහැකියි.

මෙය බෝ වෙනවාද?

ඔව්. මෙහි සඳහන් බොහෝ ආසාදන ආරක්ෂාවකින් තොර ලිංගික සම්බන්ධතා මගින් සම්ප්‍රේෂණය විය හැකියි. සමහර ආසාදන සමට සෘජුව ස්පර්ශ වීමෙන් ද පැතිරිය හැකියි. එවැනි අවස්ථාවක කාන්තාවටත් ඇගේ සහකරුටත් පරීක්ෂණ සහ අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම වැදගත් වෙනවා.

සබන්, සුවඳ ද්‍රව්‍ය සහ සනීපාරක්ෂක නිෂ්පාදන නිසා ඇතිවන ආසාත්මිකතා

සමහර අවස්ථාවලදී යෝනි පෙදෙස අවට කැසීමට හේතුව ආසාදනයක් නොවෙයි. එම ප්‍රදේශයේ සංවේදී සමට ගැළපෙන්නේ නැති නිෂ්පාදන භාවිත කිරීම නිසාත් කැසීම ඇති විය හැකියි.

උදාහරණ ලෙස:

* සුවඳ සහිත සබන්, බොඩි වොෂ් සහ යෝනි පිරිසිදු කිරීමේ දියර.

* සුවඳ සහිත සනීපාරක්ෂක තුවා සහ පෑන්ටි ලයිනර්.

* රෙදි සෝදන ද්‍රව්‍යවල ඉතිරි වන රසායනික ද්‍රව්‍ය.

* ඇතැම් ලිහිසි ද්‍රව්‍ය, කොන්ඩම්වල අඩංගු ද්‍රව්‍ය හෝ වෙනත් සම ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන.

මෙවැනි අවස්ථාවලදී කැසීම සමඟ සම රතු වීම, වියළීම, දැවිල්ල හෝ කුඩා පලු ඇති වීම ද සිදු විය හැකියි.

මෙය බෝ වෙනවාද?

නැහැ. මෙය බෝවන ආසාදනයක් නොව, සමේ ආසාත්මිකතාවක් හෝ කෝපයක් නිසා ඇතිවන තත්ත්වයක්.

අධික තෙතමනය, දහඩිය සහ තද ඇඳුම්

දිගු වේලාවක් තෙත් ඇඳුම් ඇඳගෙන සිටීම, ව්‍යායාමයෙන් පසු දහඩිය සහිත ඇඳුම් මාරු නොකිරීම, වාතාශ්‍රය අඩු තද ඇඳුම් ඇඳීම සහ සම එකිනෙක ගැටීම නිසා යෝනි පෙදෙස අවට සමේ කෝපයක් ඇති විය හැකියි.

විශේෂයෙන් උණුසුම් කාලගුණයක් පවතින විට මෙවැනි අපහසුතා වැඩි විය හැකියි. එහෙත් දහඩිය නිසා පමණක් ඇතිවන කැසීමක් සහ දිලීර ආසාදනයක් එකම දෙයක් නොවන බව මතක තබාගත යුතුයි.

මෙය බෝ වෙනවාද?

තෙතමනය හෝ සමේ ඝර්ෂණය නිසා පමණක් ඇතිවන කැසීම බෝ වන්නේ නැහැ.

හෝමෝන වෙනස්කම් සහ යෝනි වියළි බව

ඊස්ට්‍රජන් (Estrogen) හෝමෝනයේ මට්ටම අඩු වීම නිසා යෝනි ප්‍රදේශයේ පටක තුනී වීම, වියළි බව සහ සංවේදීතාව වැඩි වීම සිදු විය හැකියි.

මෙය විශේෂයෙන්

* ආර්තවහරණයෙන් පසු.

* මව්කිරි දෙන කාලයේ ඇතැම් කාන්තාවන්ට.

* ඇතැම් හෝමෝන ප්‍රතිකාර භාවිත කරන විට.

දක්නට ලැබිය හැකියි.

යෝනි වියළි බව නිසා කැසීම, දැවිල්ල සහ ලිංගික සම්බන්ධතාවයකදී වේදනාව ඇති විය හැකියි.

මෙය බෝ වෙනවාද?

නැහැ. මෙය හෝමෝන වෙනස්කම් සමඟ සම්බන්ධ තත්ත්වයක්.

වෙනත් සමේ රෝග

යෝනි පෙදෙස අවට සමට බලපාන එක්සිමා (Eczema), සොරියාසිස් (Psoriasis) සහ ලයිකන් ස්ක්ලෙරෝසිස් (Lichen Sclerosus) වැනි සමේ රෝග ද දිගුකාලීන කැසීමට හේතු විය හැකියි.

සමේ සුදු පැහැති පැල්ලම්, ඉරිතැලීම්, ඝන වීම, රතු වීම හෝ තුවාල ඇති විය හැකියි. විශේෂයෙන් කැසීම දිගින් දිගටම පවතිනවා නම්, එකම ස්ථානයේ නැවත නැවත ඇති වෙනවා නම් හෝ සමේ පෙනුම වෙනස් වී ඇත්නම් වෛද්‍ය පරීක්ෂාවක් ලබාගැනීම වැදගත්.

මෙවැනි සමේ රෝග බොහොමයක් බෝ වන්නේ නැහැ.

2. යෝනි පෙදෙසේ කැසීම ඇති විට එය බෝ වනවාද යන්න හඳුනා ගන්නේ කෙසේද?

වැදගත්ම කරුණ වන්නේ කැසීම ඇති සියලුම අවස්ථා බෝවන ඒවා නොවන බවයි.

* දිලීර ආසාදනයක්: සාමාන්‍යයෙන් ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝගයක් නොවේ.

* බැක්ටීරියා වජිනෝසිස්: ලිංගික ක්‍රියාකාරකම් සමඟ සම්බන්ධ විය හැකි අතර ඇතැම් අවස්ථාවල සහකරුවන් අතර බැක්ටීරියා හුවමාරුව සිදුවිය හැකියි.

* ට්‍රයිකොමෝනියාසිස් සහ ලිංගික හර්පීස් වැනි ආසාදන: ලිංගික සම්බන්ධතා හරහා සම්ප්‍රේෂණය විය හැකියි.

* සබන් නිසා ඇතිවන ආසාත්මිකතා, දහඩිය, ඝර්ෂණය සහ හෝමෝන වෙනස්කම්: බෝ වන්නේ නැහැ.

රෝග ලක්ෂණ එකිනෙකට සමාන විය හැකි නිසා කැසීමේ ස්වභාවය හෝ ශ්‍රාවයේ වර්ණය පමණක් බලා නිශ්චිත රෝගය හඳුනාගත නොහැකියි. අවශ්‍ය විට වෛද්‍යවරයා ශ්‍රාවය පරීක්ෂා කිරීමක් හෝ වෙනත් පරීක්ෂණ නිර්දේශ කළ හැකියි.

3. කැසීම ඇති විට නිවසේදී කළ හැකි දේ

පිටත ප්‍රදේශය මෘදු ලෙස පිරිසිදු කරන්න. සාමාන්‍ය මද උණුසුම් ජලය ප්‍රමාණවත් විය හැකියි. යෝනි මාර්ගය ඇතුළත සබන් හෝ වෙනත් දියර යොදා සෝදන්න එපා.

සුවඳ සහිත නිෂ්පාදන භාවිතය නවත්වන්න.සුවඳ සහිත සබන්, ස්ප්‍රේ, යෝනි සේදුම් දියර සහ සුවඳ සහිත සනීපාරක්ෂක නිෂ්පාදන සමේ කෝපය වැඩි කළ හැකියි.

කපු යට ඇඳුම් තෝරාගන්න. තද ඇඳුම් සහ තෙත් ඇඳුම් දිගු වේලාවක් ඇඳගෙන සිටීමෙන් වළකින්න.

කැසෙන නිසා තදින් සීරීමෙන් වළකින්න. සීරීමෙන් සම තුවාල වීම, දැවිල්ල වැඩි වීම සහ ද්විතීයික ආසාදන ඇති වීම සිදු විය හැකියි.

තමන්ම ඖෂධ තෝරාගෙන භාවිත නොකරන්න. දිලීර නාශක ක්‍රීම්, ප්‍රතිජීවක, ස්ටෙරොයිඩ් ක්‍රීම් හෝ වෙනත් ඖෂධ වැරදි ලෙස භාවිත කිරීමෙන් නිවැරදි රෝග නිර්ණය ප්‍රමාද විය හැකියි. යෝගට්, දෙහි, විනාකිරි හෝ වෙනත් ගෘහස්ථ ද්‍රව්‍ය යෝනි මාර්ගයට යෙදීමෙන් ද වළකින්න.

ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන ආසාදනයක් සැක නම් පරීක්ෂාවක් ලබාගන්න. එතෙක් ලිංගික සම්බන්ධතා නතර කිරීම හෝ සුදුසු ආරක්ෂක ක්‍රම භාවිත කිරීම සුදුසුයි. ආසාදනයක් තහවුරු වුවහොත් වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව සහකරුටත් පරීක්ෂණ හෝ ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය විය හැකියි.

4. වෛද්‍යවරයකු හමුවිය යුත්තේ කවදාද?

පහත ලක්ෂණ තිබේ නම් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගන්න:

* කැසීම තද වීම හෝ දින කිහිපයක් තුළ අඩු නොවීම.

* නැවත නැවත කැසීම ඇති වීම.

* අසාමාන්‍ය ගන්ධයක් සහිත හෝ වර්ණය වෙනස් වූ ශ්‍රාවයක් පිටවීම.

* ලිංගික ප්‍රදේශයේ බිබිලි, තුවාල හෝ ඉදිමීම ඇති වීම.

* මුත්‍රා කිරීමේදී දැවිල්ල හෝ ලිංගික සම්බන්ධතාවයේදී වේදනාව ඇති වීම.

* නව ලිංගික සහකරුවකු සමඟ සම්බන්ධතාවයකින් පසු රෝග ලක්ෂණ ඇති වීම.

උණ, පහළ උදරයේ හෝ ශ්‍රෝණි ප්‍රදේශයේ තද වේදනාව, අධික රුධිර වහනය හෝ ඉතා දරුණු වේදනාව සමඟ රෝග ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් ඉක්මනින් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාගන්න. ගර්භණී සමයේ මෙවැනි ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් ද වෛද්‍ය උපදෙස් ගැනීම වැදගත්.

5. මතක තබාගත යුතු වැදගත් කරුණු

යෝනි පෙදෙස අවට කැසීම ඇති වූ පමණින් එය ලිංගික රෝගයක් බවට නිගමනය කිරීම වැරදියි. එසේම ලිංගික සම්බන්ධතාවයක් නොමැති කාන්තාවකටත් දිලීර ආසාදන, සමේ ආසාත්මිකතා, හෝමෝන වෙනස්කම් සහ වෙනත් හේතු නිසා කැසීම ඇති විය හැකියි.

මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇති වීම අපිරිසිදුකම හෝ පුද්ගලික වරදක් නිසාම සිදුවන දෙයක් නොවේ. එබැවින් ලැජ්ජාවට පත් නොවී නිසි වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගැනීම වැදගත්.

යෝනි පෙදෙස අවට කැසීම යනු එක් රෝගයකට පමණක් සීමා වූ ලක්ෂණයක් නොවේ. එයට හේතුව හඳුනාගෙන නිසි ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම තමයි වැදගත්ම දේ. බෝවන ආසාදනයක් ද, බෝ නොවන සමේ ගැටලුවක් ද යන්න නිවැරදිව හඳුනාගත හැක්කේ අවශ්‍ය වෛද්‍ය පරීක්ෂාවෙන් පසුවයි.

කාන්තාවන්ගේ ප්‍රජනක සෞඛ්‍යය පිළිබඳ නිවැරදි දැනුම ලබාගැනීමත්, රෝග ලක්ෂණ නොසලකා නොහැරීමත්, තම සෞඛ්‍යය ගැන විවෘතව කතා කිරීමට පුරුදු වීමත් නිරෝගී ජීවිතයකට ඉතා වැදගත් වෙනවා.

ලිපියේ වෛද්‍යමය කරුණු සඳහා ඇමරිකානු රෝග පාලන හා වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථානයේ (CDC) මාර්ගෝපදේශ ද සලකා ඇත. විශේෂයෙන්ම, රෝග ලක්ෂණ පමණක් බලා හේතුව නිශ්චිතව හඳුනාගත නොහැකි බැවින් පරීක්ෂාවක වැදගත්කම අවධාරණය කරයි.