ඇනෝමලි ස්කෑන් එකෙන් බලන්නේ මොනවද?

ගර්භණී සමයේදී සිදුකරන ස්කෑන් පරීක්ෂණ අතරින් ඉතාමත් වැදගත් සහ බොහෝ මව්වරුන් බලාපොරොත්තු වන පරීක්ෂණයක් වන්නේ ඇනෝමලි ස්කෑන් (Anomaly Scan) පරීක්ෂණයයි. මෙය සාමාන්‍යයෙන්  20 සති ස්කෑන් පරීක්ෂණය ලෙසද හැඳින්වේ. මෙමගින් ගර්භාශය තුළ සිටින දරුවාගේ ශරීර අවයව නිසි ලෙස වර්ධනය වී තිබේද, උපත් ආබාධ හෝ වෙනත් ගැටලු තිබේද යන්න සොයා බැලීම සිදුකරයි.

ඇනෝමලි ස්කෑන් එකක් යනු කුමක්ද?

ඇනෝමලි ස්කෑන් යනු අධි-විභේදන (High-resolution) අල්ට්‍රාසවුන්ඩ් පරීක්ෂණයකි. එහිදී දරුවාගේ සෑම ප්‍රධාන අවයවයක්ම ඉතා සවිස්තරාත්මකව පරීක්ෂා කරයි.

මෙහි අරමුණ වන්නේ,

* දරුවාගේ වර්ධනය සාමාන්‍යදැයි පරීක්ෂා කිරීම.

* උපත් ආබාධ හඳුනා ගැනීම.

* වැදෑමහ (Placenta) පිහිටීම පරීක්ෂා කිරීම.

* ඇම්නියොටික් දියර (Amniotic fluid) ප්‍රමාණය ඇගයීම.

* දරුවාගේ වර්ධන වේගය තක්සේරු කිරීම.

 ඇනෝමලි ස්කෑන් සිදු කරන්නේ කුමන සතියේදීද?

මෙම ස්කෑන් පරීක්ෂණය සාමාන්‍යයෙන් සති 18 – 22 අතර සිදුකරයි.

බොහෝ වෛද්‍යවරුන් සති 20 පමණ වන විට මෙම ස්කෑන් එක සිදු කිරීමට නිර්දේශ කරයි. එම කාලයේදී දරුවාගේ අවයව හොඳින් වර්ධනය වී ඇති නිසා පැහැදිලිව පරීක්ෂා කළ හැක.

ඇනෝමලි ස්කෑන් පරීක්ෂාවෙන් සොයා බලන්නේ කලලයේ කුමන කොටස් සම්බන්ධවද?

 1. දරුවාගේ මොළය – මොළයේ ව්‍යුහය, මොළයේ කුහර (Ventricles), හිස් කබලේ වර්ධනය

2. මුහුණ – තොල් කැඩී තිබේද (Cleft Lip), මුහුණේ අස්ථි නිසි ලෙස පිහිටා තිබේද, නාසය සහ ඇස්

3. හදවත – (ඇනෝමලි ස්කෑන්හි වැදගත්ම කොටසකි) හෘද කුටීර 4ම, හෘද කපාට, රුධිර නාල, හෘද ස්පන්දනය

4. කොඳු ඇට පෙළ – Spine සම්පූර්ණද, Spina Bifida වැනි උපත් ආබාධ තිබේද

5. උදරය – ආමාශය, අක්මාව, අන්ත්‍ර, වකුගඩු, මුත්‍රාශය

6. අත් සහ පාද – ඇඟිලි තිබේද, අස්ථි සාමාන්‍ය ලෙස වර්ධනය වී තිබේද, පාද නිසි ලෙස පිහිටා තිබේද

7. වැදෑමහ (Placenta) – Placenta ඉතා පහළද, Placenta previa තිබේද, Placenta නිසි ස්ථානයේද

8. ඇම්නියොටික් දියර – දරුවා වටා ඇති දියර ප්‍රමාණය වැඩිද, අඩුද, සාමාන්‍යද

9. ගැබ්ගෙල (Cervix) – සමහර අවස්ථාවලදී Cervix දිග, කලින් විවෘත වීමේ අවදානම ද පරීක්ෂා කරයි.

ඇනෝමලි ස්කෑන් එකෙන් දරුවාගේ ලිංගය දැනගත හැකිද?

ඔව්. දරුවාගේ පිහිටීම අනුව බොහෝ අවස්ථාවලදී ලිංගය හඳුනාගත හැක.

ඇනෝමලි ස්කෑන් එක කොපමණ වේලාවක් ගතවේද?

සාමාන්‍යයෙන් විනාඩි 20 – 45 අතර කාලයක් ගතවේ.

මෙම ස්කෑන් එක සඳහා විශේෂ සූදානමක් අවශ්‍යද?

විශේෂ සූදානමක් අවශ්‍ය නොවේ.

කෙසේ වෙතත්,

• සුවපහසු ඇඳුම් අඳින්න.
• පෙර ස්කෑන් වාර්තා රැගෙන යන්න.
• වෛද්‍යවරයාගේ උපදෙස් තිබේ නම් ඒවා පිළිපදින්න.
• සමහර මධ්‍යස්ථානවල මුත්‍රාශය පිරී තිබීම අවශ්‍ය විය හැකි බැවින්, පෙර උපදෙස් විමසා ගැනීම සුදුසුය.

ඇනෝමලි ස්කෑන් එකේදී සියලුම උපත් ආබාධ හඳුනාගත හැකිද?

ඇනෝමලි ස්කෑන් මඟින් බොහෝ ප්‍රධාන ව්‍යුහාත්මක (Structural) උපත් ආබාධ හඳුනාගත හැකි වුවද, සියලුම ගැටලු හෝ ජානමය (Genetic) තත්ත්වයන් හඳුනාගත නොහැක. උදාහරණ ලෙස සමහර හෘද ආබාධ, කුඩා ව්‍යුහාත්මක වෙනස්කම්, සමහර ජානමය රෝග මෙම ස්කෑන් පරීක්ෂ්‍ය මගින් හඳුනා ගැනීමට නොහැකි විය හැකිය.

ඇනෝමලි ස්කෑන් එකේදී ගැටලුවක් හමු වුවහොත් කුමක් සිදුවේද?

එසේ වුවහොත් නැවත විශේෂ ස්කෑන් එකක් සිදු කළ හැකි අතරම Fetal Medicine සම්බන්ධ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යොමු කළ හැක. අවශ්‍ය නම් Fetal Echocardiography, රුධිර පරීක්ෂණ හෝ ජානමය පරීක්ෂණ නිර්දේශ කළ හැක. ගැටලුවක් සැක කිරීම යනු එය අනිවාර්යයෙන්ම තහවුරු වූ රෝගයක් බව නොවේ. වැඩිදුර පරීක්ෂණ මඟින් නිවැරදි තත්ත්වය තහවුරු කරනු ලැබේ.

ඇනෝමලි ස්කෑන් එක මවට හෝ දරුවාට ආරක්ෂිතද?

ඔව්.

වෛද්‍ය නිර්දේශ අනුව සිදුකරන අල්ට්‍රාසවුන්ඩ් පරීක්ෂණ මවටත්, ගර්භයේ සිටින දරුවාටත් ආරක්ෂිත පරීක්ෂණ ලෙස සැලකේ. මෙහිදී එක්ස්-රේ (X-ray) විකිරණ භාවිත නොකරන අතර, ශබ්ද තරංග (Ultrasound waves) භාවිතයෙන් දරුවාගේ රූප ලබා ගනී.

ඇනෝමලි ස්කෑන් එකේ ප්‍රතිඵලය සාමාන්‍ය නම් ඉන් අදහස් වන්නේ කුමක්ද?

ප්‍රතිඵලය සාමාන්‍ය නම්, දරුවාගේ ප්‍රධාන අවයව බොහෝ දුරට සාමාන්‍ය ලෙස වර්ධනය වී ඇති බවට හොඳ සංඥාවකි. වැදෑමහ සහ ඇම්නියොටික් දියර ප්‍රමාණය සාමාන්‍ය බව පෙන්නුම් කළ හැක. කෙසේ වෙතත්, එය දරුවාට කිසිදු සෞඛ්‍ය ගැටලුවක් නොමැති බවට 100% සහතිකයක් නොවේ. සමහර තත්ත්වයන් ගර්භණී සමයේදී හඳුනාගැනීමට අපහසු විය හැකි අතර, ඇතැම් ගැටලු උපතෙන් පසුව පමණක් හඳුනාගත හැක.

ඇනෝමලි ස්කෑන් යනු ගර්භණී සමයේ සිදුකරන ඉතාමත් වැදගත් සහ සවිස්තරාත්මක අල්ට්‍රාසවුන්ඩ් පරීක්ෂණයකි. මෙය මඟින් දරුවාගේ වර්ධනය, ප්‍රධාන ශරීර අවයව, වැදෑමහේ පිහිටීම සහ ඇම්නියොටික් දියර ප්‍රමාණය ඇගයීමට හැකි වේ. බොහෝ විට මෙම පරීක්ෂණය මව්පියන්ට සැනසීමක් ලබාදෙන අතර, ගැටලුවක් හඳුනාගතහොත් ඉක්මනින් සුදුසු වෛද්‍ය උපදෙස් සහ ප්‍රතිකාර සැලසුම් කිරීමටද උපකාරී වේ.

මෙම ලිපිය සාමාන්‍ය සෞඛ්‍ය දැනුවත් කිරීම සඳහා පමණි. ඔබගේ ගර්භණී තත්ත්වය සම්බන්ධ තීරණ සඳහා ඔබගේ ප්‍රසව හා නාරිවේද විශේෂඥ වෛද්‍යවරයාගේ උපදෙස් අනිවාර්යයෙන්ම ලබාගන්න.